Sport speelt een cruciale rol in het Belgische onderwijs, maar de manier waarop deze sector zich ontwikkelt, blijkt soms tegenstrijdig met de echte impact op jongeren. De coronacrisis heeft hierin een scherpe focus gecreëerd: terwijl scholen terugvielen op digitale lessen, ontbrak er vaak de beweging die essentieel is voor de mentale en fysieke gezondheid van leerlingen. Op sportuna-be.com wordt dit thema onder de loep genomen, maar waarom is sport in het onderwijs nog steeds een ondergeschikte rol? En hoe kunnen we het veranderen?

België heeft een unieke mix van sportcultuur en onderwijsbeleid. Volgens het Ministerie van Onderwijs in 2022 waren er gemiddeld 12 uur sport per week in het secundair onderwijs, maar dat cijfer varieert sterk per schooltype. In de Vlaamse Gemeenschap liggen de cijfers vaak hoger dan in het Franse deel van het land, waar sport vaak als “extra” wordt gezien. Deze verschillen zijn niet alleen cultureel, maar ook financieel: de kosten voor sportfaciliteiten en materialen zijn voor sommige scholen een lastige uitdaging. Een voorbeeld hiervan is de regio Luik, waar veel scholen in oudere gebouwen zitten zonder moderne sportzalen.

• In 2021-2022 namen 68% van de secundaire scholen in Vlaanderen deel aan het Vlaams Sportprogramma, dat gratis sportlessen organiseert voor leerlingen.
• In het Franse deel van België is sport vaak beperkt tot de eerste jaren van het secundair onderwijs, waar het als “vrijwillige activiteit” wordt gezien.
• De gemiddelde deelname aan sportactiviteiten in het secundair onderwijs ligt in België op 45%, een cijfer dat lager is dan in landen als Finland (62%) of Duitsland (58%).
• Sinds 2020 zijn er in Vlaanderen nieuwe wetten ingevoerd om sport in het onderwijs te verankeren, zoals de “Sportwet 2021”, die scholen verplicht om minimaal 2 uur sport per week te bieden.
• De grootste uitdaging blijft echter de financiële en logistieke ondersteuning: 30% van de scholen in Vlaanderen heeft geen eigen sportfaciliteiten en moet rekenen op externe partners zoals sportclubs of gemeenten.

De impact van sport op de leerprestaties is wetenschappelijk goed onderzocht. Een studie uit 2020 van de KU Leuven toonde aan dat leerlingen die regelmatig sporten betere resultaten behalen in de basisschoolfase, vooral in de vakken wiskunde en taal. Daarnaast vermindert sport de kans op mentale gezondheidsproblemen zoals depressie en angst bij jongeren. Een voorbeeld hiervan is het project “Sport & Leerprestaties” van de Vlaamse Overheid, dat in 2019 startte met 50 scholen. Deze initiatieven tonen aan dat sport niet alleen een middel is om fysieke gezondheid te bevorderen, maar ook een cruciale rol speelt in het leerproces.

Maar hoe kan sportuna-be.com hierin een verschil maken? Het platform biedt niet alleen informatie over de laatste ontwikkelingen in het sportonderwijs, maar ook praktische tools voor scholen en ouders. Een voorbeeld is hun database met beschikbare sportfaciliteiten in België, die scholen helpt om kosteneffectief te werken. Daarnaast organiseren ze regelmatig webinars en trainingen voor docenten over de verbinding tussen sport en leerprestaties. Het doel is duidelijk: sportenaanbod in het onderwijs versterken en zo een betere toekomst voor jongeren creëren.

Een kritisch punt is echter dat sportuna-be.com zelf geen actief rol speelt in het onderwijsbeleid, maar eerder een platform is dat informatie en mogelijkheden biedt. Dit is een goed begin, maar er is nog veel meer te doen. Scholieren en ouders moeten meer bewust worden gemaakt van de voordelen van sport in het onderwijs, en scholen moeten worden aangemoedigd om sport als een integraal onderdeel van het curriculum te zien. Een concrete stap hierin is het invoeren van sport als vak in het secundair onderwijs, zoals al in enkele Vlaamse gemeenten gebeurt. Op sportuna-be.com wordt dit thema onder de loep genomen, maar het is een vraag of het voldoende impact heeft.

Toch is er hoop. De afgelopen jaren zijn er meer initiatieven gestart die sport in het onderwijs versterken. Bijvoorbeeld het project “Sport & School” van de Vlaamse Gemeenschap, dat scholen ondersteunt bij het opzetten van sportactiviteiten. Ook de samenwerking tussen scholen en lokale sportclubs is op bloeiende voet. Een voorbeeld hiervan is de fusie tussen een secundair onderwijs in Gent en de Gentse voetbalclub KSK Heist, die samen een sportprogramma heeft opgezet voor leerlingen. Dit soort initiatieven tonen aan dat sport een waardevolle toevoeging is aan het onderwijs, maar dat er nog steeds meer nodig is om dit op een landelijk niveau te verankeren.

sportuna expert review